LQ Profiel: hoogbegaafd
De 4 pijlers van het LQ (Strategie, Motivatie, Zelfredzaamheid en Zelfbeeld)
zijn evenzeer van toepassing op hoogbegaafden als op elke andere leerling.
Zo is motivatie een van de drie factoren in het model van Renzulli/ Mönks (zie
www.hiq.nl/hb.php).
Ook is Leren Leren behulpzaam bij de ontwikkeling van de niet-cognitieve
persoonlijkheidskenmerken uit het model van Heller (zie eveneens
www.hiq.nl/hb.php). Hier geven we aan wat het specifieke LQ profiel van
hoogbegaafden is. Hiermee is het mogelijk om te zien waar de valkuilen voor
hoogbegaafden in zitten bij het leren. Maar eerst beginnen we met een kijkje in hun
brein.
Brein & Leren
Hoogbegaafden hebben een sterke voorkeur voor Top-down en Deep-level learning
(zie ook hun LQ-profiel).
Philip Shaw heeft ontdekt dat de cortex dunner begint, maar zich
sneller ontwikkelt bij hoogbegaafden. Op 19 jarige leeftijd is bij alle
kinderen de cortex echter weer even dik.
Daarnaast heeft de cognitieve (neuro)psychologie aangetoond dat de snelheid van
informatieverwerking verschilt bij mensen en bepaald wordt door de
hoeveelheid witte stof. Zintuiglijke
prikkels worden vastgehouden in het werkgeheugen en vergeleken met wat in het
lange termijn geheugen is vastgelegd. ook daarvan is de efficiëntie groter. Hierdoor
leggen deze kinderen
sneller
verbanden. Zij vinden eerder zelf dingen uit, zoals zichzelf
leren lezen en rekenen. Want ons dagelijks leven is immers al doordrenkt met taal en
rekenen.
Hoogbegaafden ontwikkelen zo eerder een grote woordenschat en taal- en
denkfuncties
zoals generaliseren, categoriseren en abstraheren. Hierdoor komt hun gehele
leerproces in een extra stroomversnelling, want deze functies zijn ook weer nodig
voor abstracte vaardigheden zoals wiskunde. Ook visuele, haptische
en psychomotorische strategieën kunnen zich snel ontwikkelen.
Wel volgt hun brein dezelfde volgorde waarin het
brein van elke jonger zich ontwikkelt: de prefrontale cortex (ratio, plannen,
organiseren) ontwikkelt zich als laatste.
Zintuigvoorkeuren
Op zintuiglijk vlak geldt dat 70% van de mensen visueel ingesteld
zijn. Bij meer- en
hoogbegaafden is dat zo'n 90%. Zij leren daardoor vaak van observeren en kunnen goed
imiteren.
De 4
Kerndimensies Aan de hand van onderstaand schema laten we de meest
voorkomende Kernmerken van hoogbegaafden zien. Natuurlijk is ook elke
hoogbegaafde weer uniek en hoeft niet al deze kenmerken te hebben.
Verbanden zien, ook causaal
Logisch redenen
Analyseren en vragen stellen
Abstraheren
Generaliseren
Sterk geheugen voor feiten, mits in verband geplaatst
Een half antwoord voldoet niet
Doordenken
Vanuit het overzicht, kader of geheel op details inzoomen
Patronen zien
Van het waarom naar het hoe
Algemene vragen stellen
In beelden denken
Fantasierijk, sterke verbeeldingskracht
Associatief
Veel mogelijkheden zien
Oplossing "zien"; door snelheid van denken zich niet bewust zijn van
de stappen die ervoor genomen zijn
Zelfstandig werken
Initiatief nemen
Perfectionistisch
Automatiseren of repeterend werk wordt vaak vergeten en als uitermate
saai ervaren
Stap voor stap werken kan moeilijk zijn
Originele paden inslaan
Vanuit einddoel terugwerken naar wat ervoor nodig is
